In 2026 gaan er verschillende wijzigingen plaatsvinden in de Nederlandse bouwregels. Een deel daarvan staat al vast, een ander deel is in voorbereiding. Omdat de regels onder de Omgevingswet deels landelijk en deels lokaal worden bepaald, kan het per gemeente verschillen wat er precies verandert.
In deze blog lees je de belangrijkste ontwikkelingen voor 2026.
1. Mogelijk vergunningsvrij bouwen van een extra woning op eigen erf
De overheid werkt aan nieuwe wetgeving die het vanaf 2026 makkelijker moet maken om een extra kleine woning in je tuin te plaatsen. Denk aan:
- een pre-mantelzorgwoning voor ouders of kinderen,
- een kleine mantelzorgwoning,
- een compacte extra woning (tiny house-achtige oplossingen).
Het doel: gezinnen meer ruimte geven om flexibel te wonen, zonder direct een zorgindicatie nodig te hebben.
De plannen zijn veelbesproken en staan hoog op de agenda, maar nog niet definitief. De verwachting is dat 2026 het eerste jaar wordt waarin deze versoepeling zichtbaar wordt.
2. Mogelijke wijzigingen in technische eisen: vooral daglicht en ventilatie
In de tweede helft van 2026 kunnen nieuwe technische eisen in het Bbl ingaan. De belangrijkste wijzigingen die nu in voorbereiding zijn:
- Daglichttoetreding: mogelijk overstap naar een nieuwe internationale norm (NEN-EN 17037).
- Ventilatie & geluid: aanvullende regels of aangescherpte eisen worden overwogen.
- Kleine verduidelijkingen in overige Bbl-artikelen, waaronder één wijziging die al is vastgesteld en per 1 januari 2026 ingaat (onderdeel van het Verzamelbesluit bouwwerken leefomgeving 2024).
Let op: daglichtregels worden in 2025 definitief beslist, dus dit blijft een te volgen onderwerp.
3. Toegankelijkheid: nieuwe drempeleis van maximaal 2 cm
Dit is een wijziging die wél zeker is.
Vanaf 1 januari 2026 mag de drempel tussen de woonkamer (verblijfsgebied) en het balkon, terras of de tuin in nieuwbouwwoningen maximaal 2 centimeter zijn.
Dit maakt woningen beter toegankelijk, onder andere voor ouderen, rolstoelgebruikers, gezinnen met kinderwagens en mensen die minder goed ter been zijn.
4. Doorontwikkeling van kwaliteitsborging (Wkb)
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is al van kracht voor eenvoudige bouwwerken. In 2026 wordt gewerkt aan een mogelijke uitbreiding naar meer soorten bouwprojecten.
Wat betekent dat?
- Aannemers moeten vaker aantonen dat ze goed en veilig bouwen.
- Er komt mogelijk toezicht door externe kwaliteitsborgers bij méér typen bouwprojecten dan nu.
Nog niet definitief, maar de sector bereidt zich er al op voor.
Voor particuliere verbouwingen betekent dit vooral: er kan vaker een kwaliteitsborger nodig zijn bij nieuwbouw of grotere verbouwingen.
5. Energietransitie & netcongestie: steeds vaker onderdeel van je bouwplan
Niet direct een bouwregel, maar wel iets dat steeds meer invloed heeft op vergunningen en planning in 2026: een vol stroomnet.
Dit kan effect hebben op:
- het plaatsen van zonnepanelen,
- het aansluiten van een warmtepomp,
- laadpalen,
- het uitbreiden van een meterkast,
- elektrisch koken of verwarmen bij verbouwingen.
Gemeenten krijgen daarnaast meer mogelijkheden om in hun omgevingsplan voorwaarden te stellen aan:
- stroomcapaciteit,
- duurzame installaties,
- klimaatmaatregelen.
Netbeheerders en de overheid werken aan prioriteit voor woningbouwlocaties, maar in 2026 blijft netcongestie een punt van aandacht.
6. Water & klimaat: strengere lokale eisen mogelijk
Onder de Omgevingswet kunnen gemeenten steeds scherper sturen op klimaatbestendig bouwen. In 2026 zie je daarom mogelijk:
- regels voor meer groen in tuinen,
- eisen voor regenwateropvang,
- beperkingen op het volledig verharden van de tuin,
- maatregelen tegen hitte en droogte.
Dit verschilt per gemeente, maar het is verstandig om hier bij ieder bouw- of verbouwplan rekening mee te houden.
Wat moet je nu doen als je in 2026 gaat (ver)bouwen?
- Check altijd het Omgevingsloket.
Daar staat of je wel of geen vergunning nodig hebt.
- Bekijk de regels van jouw gemeente.
Omdat veel bouwregels lokaal bepaald worden, kunnen deze verschillen.
- Denk vooruit.
Zelfs als iets nog niet verplicht is, is het slim om je woning alvast toekomstbestendig te maken, zoals extra isolatie, een goede ventilatievoorziening en ruimte voor zonnepanelen of een warmtepomp.
- Houd nieuwe ontwikkelingen in de gaten.
Daglichtnormen, extra woningen in de tuin en technische eisen kunnen in 2026 veranderen.
Samengevat
2026 brengt geen grote schok, maar wel veel kleine, belangrijke veranderingen:
- Extra woning in de tuin wordt waarschijnlijk makkelijker.
- Technische eisen zoals daglicht en ventilatie kunnen veranderen.
- Nieuwe drempeleis van 2 cm voor nieuwbouw staat al vast.
- Kwaliteitsborging wordt uitgebreider.
- Netcongestie en energie-eisen blijven invloed hebben op vergunningen en plannen.
- Gemeenten krijgen meer invloed via hun omgevingsplan.
